Productiviteitsschaamte.
‘Goed! Maar wel druk, met jou?’
‘Hoe gaat het met je?’ Het daadwerkelijke antwoord zit vaak verkapt in een: ‘Goed! Maar wel druk, met jou?’
Druk. Druk zijn is de norm geworden, rust de uitzondering. Het aantal jongvolwassenen met psychische problemen is hoger dan ooit, maar rustiger aandoen lijken we niet te snappen. Alsof druk zijn de oplossing is. Het is een prestatie geworden: ben je niet druk dan klopt er iets niet. Geen plannen op vrijdagavond? Gaat het wel goed met je?
We fietsen scheurend door de stad op onze (elektrische) fietsen met muziek in onze oren, kijken Netflix terwijl we scrollen (of swipen ;) ), wandelen met een podcast aan, verlaten de sportles vóór de cooling-down, plannen koffieafspraken weken vooruit en koken verspakketten om vooral geen tijd te verliezen. Alles om maar in beweging te blijven. Altijd onderweg.
Als kind was vervelen gewoon vervelend. Saai maar onschuldig. Als volwassene lijden we aan productiviteitsschaamte: het gevoel dat we altijd nuttig moeten zijn. Niets doen voelt fout. Zodra we stoppen en die telefoon dan eindelijk wegleggen, komt onrust om de hoek kijken. Dus proppen we ons vol met dopamineshots om maar niet te denken. Onder denken zit: voelen. Want wat zouden we voelen als we de afleiding, de prikkels niet hadden? Zouden we ons alleen, misschien eenzaam voelen? En is dat erg? Toch proberen we deze leegte met man en macht te vermijden.
En nu hebben we zelfs vervelen tot een prestatie gemaakt. Raw dogging - een TikToktrend waarin mensen zichzelf filmen zonder muziek, schermen of andere vormen van afleiding - laat zien hoe zelfs nietsdoen tegenwoordig meetbaar en vergelijkbaar moet zijn. Wie houdt het het langst vol? Wie is de beste? Het is grappig om te zien, maar de onderliggende boodschap is triest.
Dus, in het kader van nieuwe voornemens (ja, het mag nog). Wat nou als we allemaal minder plannen? Wat meer vertragen, zoals toen met de sneeuw? Want ik weet zeker dat iedereen die rust - toen wél - heeft gevoeld.
